Study guide
2.1 Balarila at Wasto Gamit ng mga Salita sa Filipino
Licensure Examination for Professional Teachers LET
Track your progress as you read
Finished sections get a check mark.
1 Chapter 1: General Education — English Language & Literature
1.1 English Grammar, Usage, and Mechanics 1.2 Reading Comprehension & Critical Analysis Strategies 1.3 World and Philippine Literature Concepts 1.4 Vocabulary Building, Context Clues, and Technical Terms 1.5 Effective Academic and Written Communication
2 Chapter 2: General Education — Filipino at Panitikan
2.1 Balarila at Wasto Gamit ng mga Salita sa Filipino 2.2 Pag-unawa sa Binasa at Pagsusuri ng Teksto 2.3 Panitikang Pilipino: Kasaysayan, Anyo, at Mahahalagang Akda 2.4 Retorika, Malikhaing Pagsulat, at Pagpapahayag 2.5 Ortograpiyang Pambansa at Structure ng Wikang Filipino
3 Chapter 3: General Education — Mathematics & Quantitative Reasoning
3.1 Fundamental Operations, Number Theory, and Business Math 3.2 Basic Algebra, Linear Equations, and Inequalities 3.3 Informal Geometry, Perimeter, Area, and Volume 3.4 Basic Statistics, Probability, and Data Interpretation 3.5 Mathematical Problem-Solving Strategies for the LET
4 Chapter 4: General Education — Natural Sciences & Environment
4.1 Biological Sciences: Cell Biology, Genetics, and Human Body Systems 4.2 Physical Sciences: Matter, Energy, Forces, and Chemical Changes 4.3 Earth and Space Sciences: Geology, Meteorology, and Astronomy 4.4 Environmental Science, Ecology, and Climate Change in the Philippines 4.5 Scientific Inquiry, Experimental Design, and Technology
5 Chapter 5: General Education — Social Sciences & Philippine Governance
5.1 Philippine History: Pre-Colonial Era to Modern Republic 5.2 Philippine Constitution, Government Structure, and Rights 5.3 Philippine Society, Culture, and Social Changes 5.4 Economics, Taxation, and Land Reform in the Philippines 5.5 World History, Global Geography, and Current Events
6 Chapter 6: Professional Education — The Teaching Profession & Legal Foundations
6.1 Republic Act 7836 & RA 9293 6.2 Code of Ethics for Professional Teachers in the Philippines 6.3 Republic Act 4670 Magna Carta for Public School Teachers & Education Laws 6.4 Philippine Professional Standards for Teachers PPST & NCBTS Domains 6.5 Philosophical, Historical, and Sociological Foundations of Education
7 Chapter 7: Professional Education — Child & Adolescent Development and Learning Theories
7.1 Human Development Stages: Physical, Cognitive, and Socio-Emotional 7.2 Cognitive and Constructivist Learning Theories: Piaget, Vygotsky, Bruner 7.3 Psychosocial, Moral, and Behavioral Theories: Erikson, Kohlberg, Bandura 7.4 Individual Differences, Learning Styles, and Multiple Intelligences 7.5 Motivation, Facilitating Student-Centered Learning, and Guidance
8 Chapter 8: Professional Education — Principles of Teaching & Classroom Management
8.1 Principles and Methods of Teaching Across Content Areas 8.2 Instructional Planning: Objectives, Lesson Plans, and Bloom's Revised Taxonomy 8.3 Teaching Strategies, Active Learning, and Cooperative Learning Models 8.4 Classroom Management, Positive Discipline, and Learning Environment 8.5 Differentiated Instruction and Inclusive Education Strategies
9 Chapter 9: Professional Education — Curriculum Development & Educational Technology
9.1 Curriculum Concepts, Types, Dimensions, and Development Models 9.2 The Philippine K to 12 Basic Education Program RA 10533 & MATATAG Curriculum 9.3 Fundamentals of Educational Technology & Instructional Media Integration 9.4 TPACK Framework, Digital Citizenship, and ICT in Philippine Classrooms 9.5 Curriculum Evaluation, Implementation, and Change Management
10 Chapter 10: Professional Education — Assessment of Student Learning & Developmental Reading
10.1 Assessment Concepts: Formative, Summative, Diagnostic, and Authentic Assessment 10.2 Test Construction, Table of Specifications TOS, and Item Analysis 10.3 Statistical Concepts in Assessment: Mean, Median, Standard Deviation, Percentiles 10.4 Grading Systems, Feedback, and Reporting Pupil Progress DepEd Standards 10.5 Developmental Reading: Stages, Phonic/Word Recognition, and Remedial Reading
2.1 Balarila at Wasto Gamit ng mga Salita sa Filipino
Key Takeaways Explain This Topic AI
Ang 'ng' ay ginagamit bilang pananda ng tuwirang layon at pagmamay-ari, samantalang ang 'nang' ay ginagamit bilang kasingkahulugan ng 'noong' o 'upang', sa pang-abay na pamaraan, at sa pag-uulit ng pandiwa.
Ginagamit ang 'rin/raw' kapag ang sinusundang salita ay nagtatapos sa patinig (a, e, i, o, u) o malapatinig na 'w' at 'y'; ang 'din/daw' naman ay kapag nagtatapos sa katinig.
Ang 'subukin' ay tumutukoy sa pagsusuri ng lakas, kalidad, o kakayahan ng tao o bagay; ang 'subukan' ay ang lestimong pagmamasid o pag-eespiya sa kilos ng isang tao.
Ang 'pahirin' ay ang pag-alis o pagpawi ng bagay mula sa ibabaw, samantalang ang 'pahiran' ay ang paglalagay ng bagay sa isang ibabaw.
Mayroong pitong pokus ang pandiwa sa Filipino (Tagabuklod/Aktor, Layon/Gol, Ganapan/Lokatibo, Tagatanggap/Benepaktibo, Gamit/Instrumental, Sanhi/Kosatibo, at Direksyonal) na madalas lumabas sa pagsusulit sa LET.
Last updated: July 2026
Balarila at Wasto Gamit ng mga Salita sa Filipino
Pangunahing Batayan sa LET: Ang bahagi ng General Education sa Licensure Examination for Professional Teachers (LET) ay naglalaman ng mga tanong na sumusubok sa kaalaman ng mga calon na guro sa wastong balarila (grammar), tamang pagpili ng salita (word usage), at pagsusuri ng estruktura ng pangungusap sa wikang Filipino.
Mga Bahagi ng Pananalita (Parts of Speech)
Ang balarilang Filipino ay nakasalalay sa siyam na pangunahing bahagi ng pananalita. Ang bawat isa ay may tiyak na gampanin sa pagbuo ng makabuluhang pahayag.
Bahagi ng Pananalita Kahulugan at Tungkulin Mga Halimbawa
Pangngalan (Noun) Tumutukoy sa ngalan ng tao, bagay, hayop, pook, o kaisipan. Guro, Bayanihan, Maynila, Kawayan
- Panghalip (Pronoun) Salitang inihahalili o pamalit sa pangngalan. Ako, Ikaw, Siya, Ito, Ganito, Sinuman
- Pandiwa (Verb) Nagsasaad ng kilos, galaw, o proseso ng pagbabago. Nagsusulat, Kumain, Mag-aaral, Umunlad
Pang-uri (Adjective) Nagbibigay-turing o naglalarawan sa pangngalan o panghalip. Matalino, Marangal, Masipag, Mahirap
Pang-abay (Adverb) Naglalarawan sa pandiwa, pang-uri, o kapwa pang-abay. Mabilis (tumakbo), Sadyang (maganda)
Pangatnig (Conjunction) Nag-uugnay ng dalawang salita, parirala, o sugnay. At, Ngunit, Sapagkat, Palibhasa, Habang
Pang-ukol (Preposition) Nag-uugnay sa pangngalan sa iba pang salita sa pangungusap. Ayon sa, Para kay, Ukol sa, Hinggil sa
Pang-angkop (Ligature) Nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan. Na, -ng, -g (Mabuting guro, Aklat na makapal)
- Pantukoy (Article/Marker) Salitang nagpapakilala sa pangngalan. Si, Sina, Ang, Ang mga
- Ang Pitong Pokus ng Pandiwa (Focus of the Verb)
Isa sa pinakamahalagang aralin sa balarilang Filipino na madalas lumabas sa LET ay ang Pokus ng Pandiwa —ang tawag sa relasyong semantiko ng pandiwa sa paksa o simuno ng pangungusap.
Pokus sa Aktor / Tagabuklod (Actor Focus): Ang paksa ng pangungusap ang tagaganap ng kilos na isinasaad ng pandiwa. Gumagamit ng mga panlapig -um-, mag-, ma-, mang-, makapag- .
Halimbawa: Nagsanay ang mga guro para sa bagong kurikulum. (Paksa: ang mga guro )
Pokus sa Layon / Gol (Goal Focus): Ang paksa ang tuwirang layon o ang tinatanggap ang kilos ng pandiwa. Panlapi: -in, i-, -an, ma- .
Halimbawa: Binasa ni Maria ang pampanitikang aklat . (Paksa: ang pampanitikang aklat )
Pokus sa Ganapan / Lokatibo (Locative Focus): Ang paksa ay ang lugar o pook na pinagganapan ng kilos. Panlapi: -an, -han, pag-...-an .
Halimbawa: Pinagdausan ng seminar ang malaking bulwagan . (Paksa: ang malaking bulwagan )
Pokus sa Tagatanggap / Benepaktibo (Benefactive Focus): Ang paksa ang nakikinabang o pinaglalaanan ng kilos. Panlapi: i-, ipag-, ipagpa- .
Halimbawa: Ipinagluto ng ina ang kanyang mga anak ng masarap na hapunan. (Paksa: ang kanyang mga anak )
Pokus sa Gamit / Instrumental (Instrumental Focus): Ang paksa ay ang kasangkapan o bagay na ginagamit upang maisagawa ang kilos. Panlapi: ipang- .
Halimbawa: Ipanghiwa mo ang bagong kutsilyong ito sa karne. (Paksa: ang bagong kutsilyong ito )
Pokus sa Sanhi / Kosatibo (Causal Focus): Ang paksa ang dahilan o kadahilanan ng pagkakaganap ng kilos. Panlapi: ika-, ikapag- .
Halimbawa: Ikinagalak ng buong pamilya ang pagpasa niya sa LET . (Paksa: ang pagpasa niya sa LET )
Pokus sa Direksyonal (Directional Focus): Ang paksa ay ang direksyon o patutunguhan ng kilos. Panlapi: -an, -han, paki-...-an .
- Halimbawa: Pinuntahan ng mga mag-aaral ang silid-aklatan . (Paksa: ang silid-aklatan )
- Wastong Gamit ng mga Salita (Correct Word Usage)
Sa pagsusulit sa LET, madalas ibigay bilang pangkiling na tanong (distractor traps) ang mga salitang magkatunog ngunit magkaiba ang wastong pamantayan ng paggamit.
1. Wastong Gamit ng NANG at NG
Gamit ng NG:
Bilang pananda sa tuwirang layon: Bumili siya ng bagong libro.
Bilang pananda ng pagmamay-ari: Ang kwaderno ng mag-aaral ay malinis.
Kapag katumbas ng 'of' sa Ingles: Puno ng pag-asa ang kanyang puso.
Gamit ng NANG:
Kasingkahulugan ng 'noong' (when): Nang dumating ang punong-guro, nagsimula ang programa.
Kasingkahulugan ng 'upang' o 'para' (in order to): Mag-aral nang mabuti nang makapasa sa board exam.
Nagsasaad ng pang-abay na pamaraan (how an action is done): Tumakbo siya nang mabilis.
Sa pag-uulit ng pandiwa: Nagsalita nang nagsalita ang tagapagsalita.
Pinagsamang 'na' at 'ng': Malaki nang (na ng) pagbabago ang naganap.
2. Wastong Gamit ng MAY at MAYROON
Ginagamit ang MAY kapag sinusundan ng:
- Pangngalan: * May pagsusulit bukas.*
- Pandiwa: * May dumating na panauhin.*
- Pang-uri: * May bagong ordinansa ang lungsod.*
- Panghalip Panao na Paari: * May kanila silang desisyon.*
- Pantukoy na 'mga': * May mga batang naglalaro sa lansangan.*
Ginagamit ang MAYROON kapag sinusundan ng:
- Kataga (din, rin, ba, pala, nga): * Mayroon ba tayong takdang-aralin?*
- Panghalip Panao sa Kaukulang Palagyo (ako, ikaw, siya, tayo): * Mayroon siyang malaking pangarap.*
- Bilang panagot sa isang tanong: "May pera ka ba?" " Mayroon ."
- 3. Wastong Gamit ng DIN/DAW at RIN/RAW
RIN / RAW: Ginagamit kung ang salitang sinusundan ay nagtatapos sa patinig (a, e, i, o, u) o sa malapatinig na w at y .
Halimbawa: Siya rin ay nagnanais maging guro. Masaya raw ang lakbay-aral.
DIN / DAW: Ginagamit kung ang salitang sinusundan ay nagtatapos sa katinig (consonants) maliban sa w at y.
Halimbawa: Matalino din ang kanyang kapatid. Tahimik daw ang silid.
4. Iba Pang Mahahalagang Magkatambal na Salita
Magkatambal na Salita Tiyak na Alituntunin at Pagkakaiba Halimbawang Pangungusap
Subukin vs Subukan Subukin: Pagsubok sa kalidad, lakas, o bisa (to test/try).; Subukan: Pagmamasid o pag-eespiya sa kilos ng tao (to spy on). - Subukin natin ang tibay ng mesa.; - Subukan mo kung ano ang ginagawa niya sa silid.
Pahirin vs Pahiran Pahirin: Pag-alis o pagpawi ng bagay (to wipe off).; Pahiran: Paglalagay ng bagay sa ibabaw (to apply to). - Pahirin mo ang pawis sa iyong mukha.; - Pahiran mo ng mantikilya ang tinapay.
Operahin vs Operahan Operahin: Tinutukoy ang tiyak na bahagi ng katawan.; Operahan: Tinutukoy ang taong sasailalim sa operasyon. - Operahin ang katarata sa kanyang mata.; - Operahan si Aling Rosa bukas ng umaga.
Sundin vs Sundan Sundin: Pagsunod sa payo, utos, o alituntunin (to obey).; Sundan: Pagsunod sa kasunod na tao, dako, o ehemplo (to follow). - Sundin natin ang mga batas ng paaralan.; - Sundan mo ang yapak ng iyong mga magulang.
Pinto vs Pintuan Pinto: Ang mismong nakatagilid na sahig/harang (door panel).; Pintuan: Ang lagusan o daanan kung saan nakakabit ang pinto (doorway). - Isara mo ang pinto dahil malamig.; - Nakatayo siya sa pintuan ng silid-aralan.
Hagdan vs Hagdanan Hagdan: Ang mga baitang na inaakyatan (steps/stairs).; Hagdanan: Ang kinalalagyan o lugar ng hagdan (stairwell). - Mabilis siyang umakyat sa hagdan .; - Linisin mo ang hagdanan ng gusali.
Mga Karaniwang Maling Gamit at Kasanayan sa LET
Kila vs Kina: Walang salitang "kila" sa pormal na balarilang Filipino. Ang tamang anyo ay kina (maramihan ng kay ). Mali: Pumunta kami kila Juan. Tama: Pumunta kami kina Juan.
Taga- vs Taga: Ginagamitan lamang ng gitling (-) ang taga- kapag sinusundan ng pangngalang pantangi. Halimbawa: Taga-Maynila (pantangi) ngunit tagabundok (pambalana).
Mabanggit vs Mabanggit-banggit: Ang pag-uulit ng salitang-ugat na may dalawang pantig ay nagpapakita ng paulit-ulit na kilos o pagbibigay-diin.